Radca Prawny Krzysztof Iwański

01 marca 2026

Rozwiązanie a odstąpienie od umowy – kluczowe różnice i skutki prawne

Rozwiązanie a odstąpienie od umowy – poznaj kluczowe różnice, skutki prawne i przykłady z praktyki. Przewodnik radcy prawnego dla osób chcących zakończyć umowę bez ryzyka błędów.

 

Odstąpienie od umowy – unieważnienie umowy od początku

Odstąpienie od umowy to jednostronne oświadczenie, które powoduje, że umowa przestaje obowiązywać tak, jakby nigdy nie została zawarta. Skutek ma charakter wsteczny (ex tunc), co oznacza obowiązek zwrotu świadczeń przez obie strony.

 

Kiedy można odstąpić od umowy?

  • gdy prawo odstąpienia wynika z ustawy (np. 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość),
  • gdy prawo odstąpienia przewidziano w samej umowie,
  • gdy druga strona istotnie narusza swoje obowiązki (np. brak wykonania usługi mimo wyznaczenia dodatkowego terminu).

Skutki odstąpienia

  • zwrot pieniędzy i rzeczy między stronami,
  • możliwość dochodzenia odszkodowania, jeśli naruszenie było zawinione,
  • zakończenie stosunku prawnego z mocą wsteczną.

Przykład z praktyki

Klient zleca wykonanie strony internetowej, ale wykonawca przez miesiąc nie podejmuje żadnych działań. Po wezwaniu do wykonania umowy klient może odstąpić od umowy i żądać zwrotu zaliczki.

 

Rozwiązanie umowy – zakończenie współpracy na przyszłość

Rozwiązanie umowy powoduje, że umowa przestaje obowiązywać od momentu jej rozwiązania, ale pozostaje ważna w zakresie świadczeń wykonanych wcześniej. Skutek ma charakter na przyszłość (ex nunc).

Jak można rozwiązać umowę?

  • za porozumieniem stron,
  • poprzez wypowiedzenie, jeśli umowa to przewiduje,
  • na podstawie przepisów szczególnych (np. umowa najmu, zlecenie).

Skutki rozwiązania

  • brak obowiązku zwrotu świadczeń już wykonanych,
  • umowa obowiązuje do dnia rozwiązania,
  • strony mogą rozliczyć się tylko za okres do momentu zakończenia umowy.

Przykład z praktyki

Najemca wypowiada umowę najmu z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia. Umowa trwa do końca tego okresu, a czynsz za ten czas musi zostać zapłacony.

 

Jak wybrać właściwy tryb zakończenia umowy?

Decyzja zależy od celu i rodzaju umowy.

  • Odstąpienie jest właściwe, gdy celem jest odzyskanie pieniędzy i „wymazanie” umowy.
  • Rozwiązanie sprawdza się przy umowach długoterminowych, gdy strony chcą zakończyć współpracę bez cofania wcześniejszych skutków.

W praktyce kancelarii analizuje się:

  • czy istnieje podstawa prawna do odstąpienia,
  • jakie będą konsekwencje finansowe,
  • czy możliwe jest dochodzenie odszkodowania,
  • czy rozwiązanie nie będzie bezpieczniejsze dla klienta.

 

Najczęstsze problemy zgłaszane przez klientów kancelarii

  • chęć zakończenia umowy o świadczenie usług, ale brak wiedzy, czy można odstąpić, czy tylko wypowiedzieć,
  • spory z wykonawcami, którzy nie realizują umowy w terminie,
  • odzyskanie zaliczki lub zadatku,
  • wcześniejsze zakończenie najmu lub współpracy biznesowej, błędne przekonanie, że „rozwiązanie” i „odstąpienie” to to samo.

 

people sitting on chair in front of table while holding pens during daytime

Strona www stworzona w kreatorze WebWave

Radca Prawny Krzysztof Iwański

+48 606 721 531

e-mail:  

kontakt@radcaiwanski.pl

ul. Warszawska 28 lok. 11 (COLORAMA)

25-312 Kielce